Bulut bilişim, sunucu, depolama, ağ ve yazılım gibi bilişim kaynaklarının internet üzerinden “hizmet” olarak sunulmasıdır. Bulut teknolojisi, şirketlerin fiziksel sunucu satın almak yerine ihtiyaç duydukça kaynak kiralamasını ve kullandığı kadar ödemesini sağlar. Bulut bilişim sistemleri, dijital dönüşümün ve modern bilişim altyapılarının temelini oluşturur.
Bulut Bilişim Nedir?
Bulut bilişim, veri merkezi kurmadan işlem gücü, depolama ve uygulama barındırma gibi ihtiyaçların uzaktaki bulut sağlayıcılar üzerinden karşılanmasıdır. Bulut bilişim nedir dendiğinde, internet tabanlı esnek ve ölçeklenebilir bir bilişim modeli kastedilir.
Bulut Bilişim Nasıl Çalışır?
Bulut altyapısının temelleri, veri merkezlerindeki fiziksel sunucuların sanallaştırma yazılımları ile mantıksal kaynaklara bölünmesine dayanır. Bulut bilişim sistemleri, bu sanal kaynakları panel veya API üzerinden kullanıcıya sunar.
İnternet Üzerinden Kaynak Paylaşımı
İnternet üzerinden kaynak paylaşımı, birden fazla kullanıcının aynı fiziksel altyapıyı güvenli şekilde ortak kullanmasını sağlayan çok kiracılı (multi-tenant) yapıdır. Bu model, bulut bilişimin maliyet avantajı ve ölçeklenebilirliğinin ana sebebidir.
Bulut Bilişim Sistemleri ve Teknolojileri
Bulut Teknolojisinin Temel Bileşenleri
Bulut teknolojisinin temel bileşenleri, sanallaştırma, depolama sistemleri, ağ bileşenleri, otomasyon ve yönetim yazılımlarıdır. VMware, KVM, Hyper-V ve OpenStack gibi teknolojiler bulut bilişim sistemleri için sık kullanılır.
Bulut Sistemlerinin Mimari Yapısı
Bulut sistemlerinin mimari yapısı, altyapı (IaaS), platform (PaaS) ve yazılım (SaaS) katmanlarına ayrılmış çok katmanlı bir mimaridir. Bu mimari, yüksek erişilebilirlik ve ölçeklenebilir mimari çözümler sunar.
Bulut Bilişim Türleri Nelerdir?
Genel Bulut (Public Cloud)
Genel bulut, AWS, Azure, GCP gibi sağlayıcıların herkese açık olarak sunduğu cloud ortamıdır. Public cloud, hızlı başlangıç ve düşük ilk yatırım maliyeti sağlar.
Özel Bulut (Private Cloud)
Özel bulut, yalnızca tek bir kuruma ayrılmış, kurum içi veya özel veri merkezinde çalışan bulut altyapısıdır. Private cloud, yüksek güvenlik ve tam kontrol gerektiren senaryolarda kullanılır.
Hibrit Bulut (Hybrid Cloud)
Hibrit bulut, genel bulut ve özel bulut ortamlarının birlikte kullanıldığı modeldir. Hybrid cloud, kritik verileri kurum içinde tutup, ölçeklenmesi gereken yükleri public cloud’a taşıma esnekliği sağlar.
Topluluk Bulutu (Community Cloud)
Topluluk bulutu, benzer ihtiyaçlara sahip kurumların ortak paylaştığı bulut altyapısıdır. Community cloud, aynı sektör veya topluluğa ait kurumların maliyeti ve standartları paylaşmasını sağlar.
Bulut Bilişim Hizmet Modelleri Nelerdir?
SaaS (Software as a Service)
SaaS, yazılımların internet üzerinden hazır servis olarak sunulmasıdır. Kullanıcı kurulum yapmaz; web arayüzü veya uygulama üzerinden hizmeti kullanır (örneğin Google Workspace, Office 365).
PaaS (Platform as a Service)
PaaS, geliştiricilere uygulama geliştirmek için hazır platform sağlayan cloud modelidir. Geliştirici altyapı ile uğraşmaz; sadece kod, veritabanı ve uygulama mantığına odaklanır.
IaaS (Infrastructure as a Service)
IaaS, sanal sunucu, depolama ve ağ kaynaklarının hizmet olarak sunulduğu altyapı modelidir. Cloud engineer rolleri en çok IaaS katmanında çalışır (örneğin AWS EC2, Azure VM).
Farklılıkları ve Kullanım Senaryoları
SaaS, hazır uygulama; PaaS, hazır platform; IaaS ise hazır altyapı sunar. Şirketler, ihtiyaca göre bu bulut bilişim hizmet modelleri arasından seçim yapar.
Bulut Bilişim Ne İşe Yarar?
Şirketler için Ölçeklenebilirlik
Şirketler için ölçeklenebilirlik, talep arttığında yeni sunucuları dakikalar içinde devreye alabilme yeteneğidir. Bulut bilişim, özellikle ani trafik artan projelerde büyük avantaj sağlar.
Veri Yedekleme ve Güvenli Depolama
Veri yedekleme ve güvenli depolama, verilerin farklı veri merkezlerinde çoğaltılarak saklanması ile yüksek dayanıklılık sağlar. Bulut teknolojisi, felaket kurtarma senaryolarını kolaylaştırır.
Uzaktan Erişim ve Mobilite
Uzaktan erişim ve mobilite, kullanıcıların uygulama ve verilere internet olan her yerden erişebilmesini ifade eder. Bu yapı, hibrit çalışma modeli ve mobil ekipler için idealdir.
Bulut Bilişimin Avantajları ve Dezavantajları
Bulut bilişimin avantajları, esnek ölçekleme, düşük başlangıç maliyeti ve her yerden erişim imkanıdır. Şirketler, donanım yatırımı yapmadan global ölçekte hizmet verebilir.
Güvenlik Riskleri, Bağımlılık, Uptime Sorunları
Bulut bilişimin dezavantajları, veriyi üçüncü taraflara emanet etme zorunluluğu, sağlayıcıya kilitlenme riski ve internet/uptime bağımlılığıdır. Doğru tasarlanmış mimari ve iyi seçilmiş sağlayıcı bu riskleri azaltır.
Bulut Bilişim Örnekleri
Google Drive, Dropbox, iCloud
Google Drive, Dropbox ve iCloud, kullanıcıya çevrimiçi depolama ve senkronizasyon sunan SaaS tabanlı bulut çözümleridir. Bu servisler, bulut bilişim nedir sorusunun günlük hayattaki en görünür örnekleridir.
Amazon Web Services (AWS), Microsoft Azure, Google Cloud Platform (GCP)
Amazon Web Services, Microsoft Azure ve Google Cloud Platform, IaaS, PaaS ve SaaS hizmetleri sunan global bulut sağlayıcılarıdır. Bu platformlar, modern bulut bilişim sistemleri için standart haline gelmiştir.
Bulut Bilişim Operatörlüğü ve Uzmanlığı
Bulut Bilişim Operatörü Nedir?
Bulut bilişim operatörü, bulut ortamındaki sanal sunucuları, depolama alanlarını ve temel servisleri izleyen ve yöneten teknik uzmandır. Bulut bilişim operatörlüğü, operasyon ve izleme odaklı bir roldür.
Cloud Engineer Ne Yapar?
Cloud engineer, bulut mimarilerini tasarlayan, kuran, otomasyon yazan ve güvenli-ölçeklenebilir altyapılar oluşturan mühendistir. Cloud engineer nedir dendiğinde, AWS/Azure/GCP üzerinde çalışan uçtan uca bulut uzmanı kastedilir.
BlueMark Academy ile Bulut Bilişim Eğitimi
BlueMark Academy, bulut bilişim eğitimi ile bulut bilişim operatörlüğü ve cloud engineer rollerine hazırlayan uygulamalı programlar sunar. Eğitimlerde, AWS, Azure, GCP ve sanallaştırma temelleri pratik lab ortamında öğretilir.