LEGO® SERIOUS PLAY®, bireylerin soyut düşüncelerini somut modellere dönüştürdüğü, yaratıcı problem çözme, strateji geliştirme ve grup içi iletişimi güçlendirme amaçlı kullanılan bilimsel temelli bir fasilitasyon yöntemidir. 1996’da Johan Roos ve Bart Victor tarafından temellendirilen bu yaklaşım, yapılandırmacı öğrenme, sosyal öğrenme, kinestetik deneyim ve eylem araştırması gibi kuramlara dayanır. Katılımcılar açık uçlu sorulara model inşa ederek yanıt verir, kendi hikayelerini paylaşır ve grup içinde ortak anlamlar üretirler. Dört aşamalı bu süreç; katılımı %100’e çıkarır, demokratik ve güvenli bir iletişim zemini yaratır, metaforlar yoluyla derin düşünmeyi teşvik eder. Kurumsal strateji geliştirme, ekip dinamiği oluşturma ve karmaşık problem çözme gibi alanlarda etkili şekilde kullanılan LSP, Türkiye’de Şapka Danışmanlık ve Paramita Partners gibi firmalar tarafından çeşitli sektörlerde uygulanmaktadır. Eğitimli fasilitatörler tarafından yönetilen atölyelerde, yapılandırılmış sorular, zaman yönetimi, anlam analizleri ve aktif dinleme gibi tekniklerle katılımcılar düşünmeye teşvik edilir ve kolektif yaratıcılık desteklenir.

LEGO® SERIOUS PLAY® nedir ve nasıl doğdu?

LEGO® SERIOUS PLAY® yöntemi, 1996 yılında strateji geliştirme süreçlerine farklı bir bakış kazandırmak isteyen Johan Roos ve Bart Victor tarafından temellendirildi. Akademik araştırmalardan çıkan bu fikir, LEGO Group’un sahibi Kjeld Kirk Kristiansen’in desteğiyle kurumsal uygulamaya dönüştü. Süreci yürüten Robert Rasmussen, yöntemin somut uygulamalarını geliştirerek yöntemle ilgili ilk profesyonel eğitimleri başlattı.

İlk yıllarda sadece LEGO Group içinde kullanılan yöntem, 2010 yılında açık lisans modeliyle dünya genelinde kullanıma açıldı. Bugün küresel çapta şirketlerde, eğitim kurumlarında ve danışmanlık süreçlerinde etkin şekilde kullanılmaktadır.

LEGO® SERIOUS PLAY® yönteminin bilimsel temelleri nelerdir?

LEGO® SERIOUS PLAY® yönteminin bilimsel temellerini sizler için şu şekilde sıralamak mümkün;

  • Yapılandırmacılık ve sosyal öğrenme
  • Eylem araştırması ve karmaşık adaptif sistemler kuramı
  • “Ellerle düşünmek”: kinestetik öğrenme

Yapılandırmacılık ve sosyal öğrenme

LEGO® SERIOUS PLAY®, yapılandırmacı öğrenme kuramına dayanır. Bu kurama göre insanlar bilgiyi deneyimleyerek ve yapılandırarak öğrenir. Aynı zamanda sosyal öğrenme boyutu da barındırır; çünkü bireyler başkalarının deneyimlerinden ve anlatılarından da öğrenir. Bu yaklaşım, grup içinde fikirlerin paylaşılmasını ve kolektif bilginin inşasını mümkün kılar.

Eylem araştırması ve karmaşık adaptif sistemler kuramı

LSP, eylem araştırmasına dayalı olarak geliştirilmiştir. Bu yöntem, uygulama sırasında öğrenmeyi hedefler. Ayrıca organizasyonlar karmaşık adaptif sistemler olarak ele alınır; bu nedenle çözüm yolları esnek, katılımcı ve çok katmanlı olmalıdır. LEGO® SERIOUS PLAY® bu çok boyutluluğu destekler.

“Ellerle düşünmek”: kinestetik öğrenme

LEGO ile çalışma, düşünce sürecini sadece zihinsel değil, fiziksel bir deneyim haline getirir. Katılımcılar elleriyle modeller oluştururken beyin daha aktif çalışır. Bu, kinestetik öğrenmeyi teşvik eder ve bireylerin soyut düşüncelerini somut hale getirmesini sağlar.

LEGO® SERIOUS PLAY®’in 4 adımlı temel süreci nedir?

  1. Soru/Fasilitörün yönlendirmesi: Katılımcılara açık uçlu bir soru ya da görev verilir.
  2. Model inşası: Her birey LEGO tuğlalarıyla soruya cevap olacak şekilde üç boyutlu bir model oluşturur.
  3. Hikaye anlatımı: Oluşturulan model üzerinden birey kendi anlatısını grup ile paylaşır.
  4. Yansıtma ve tartışma: Grup diğer katılımcıların modellerine dair gözlemler yapar, yorumlar paylaşır ve ortak çıkarımlar oluşturur.

Bu dört aşama, katılımcıların düşünme sürecine aktif şekilde katılmasını sağlar ve derinlemesine bir paylaşım ortamı yaratır.

LEGO® SERIOUS PLAY® hangi alanlarda, hangi sorunları çözmek için kullanılır?

LEGO® SERIOUS PLAY® çözüm sunduğu alanlar açıkcası bizim için en çok;

  • Strateji geliştirme ve iş modeli inovasyonu
  • Ekip dinamiği, takım oluşturma, iletişim iyileştirme
  • Problem çözme ve karar süreçleri alanlarıdır. Gelin birlikte daha detaylıca inceleyelim.

Strateji geliştirme ve iş modeli inovasyonu

Şirketler LSP yöntemini yeni iş stratejileri geliştirmek, değişime direnç gösteren yapıları dönüştürmek ve inovatif çözümler üretmek için kullanır. Özellikle yöneticiler ve liderlik ekipleriyle yapılan oturumlarda stratejik bakış geliştirmek mümkündür.

Ekip dinamiği, takım oluşturma, iletişim iyileştirme

LEGO® SERIOUS PLAY®, ekip içi iletişimi kuvvetlendiren bir ortam sunar. Ortak bir dil yaratır, herkesin eşit söz hakkına sahip olduğu demokratik bir paylaşım zemini oluşturur. Bu da güven ortamını pekiştirir ve ekip içi bağlılığı artırır.

Problem çözme ve karar süreçleri

Karmaşık problemleri analiz etmek, neden-sonuç ilişkilerini görmek ve karar süreçlerini kolaylaştırmak için LSP etkili bir yöntemdir. Bireyler düşüncelerini metaforik olarak ifade ettikleri için daha yaratıcı ve farklı bakış açıları gündeme gelir.

LEGO® SERIOUS PLAY®’in faydaları nelerdir?

LEGO® SERIOUS PLAY®’in öğrenim sürecinde kullanımında sizlere sunacağı faydalar şu şekilde olacaktır

  • %100 katılım sağlar. Sessiz katılımcılar bile sürece aktif olarak dahil olur.
  • Fikirler modeller aracılığıyla paylaşılır, bu da anlaşılmayı kolaylaştırır.
  • Katılımcılar arasında güvenli ve eşitlikçi bir iletişim ortamı oluşur.
  • Metaforik anlatım, duygusal ve bilişsel düzeyde derinleşmeyi destekler.
  • Somut modeller, soyut fikirlerin somutlaştırılması sayesinde netlik sağlar.
  • İşbirliği kültürü ve kolektif düşünce gelişir.

Fasilitasyon teknikleri: LEGO® SERIOUS PLAY® ile nasıldır?

LEGO® SERIOUS PLAY®’de fasilitasyon teknikleri yöntemin başarısını belirleyen en önemli unsurlardan biridir. Eğitimli fasilitatörler, soruları yapılandırmak, zamanı yönetmek ve katılımcıların odaklarını sürdürmekle yükümlüdür. Bu teknikler sayesinde katılımcılar yönlendirilmeden değil, teşvik edilerek düşünmeye sevk edilir.

Fasilitasyon teknikleri arasında:

  • Süre kontrolü
  • Katılım dengesini sağlama
  • Sessiz katılımcıları dahil etme
  • Model yorumlamada derinleştirme
  • Hikaye aktarımında empati kurma
  • Anlam analizinde metafor çözümlemesi yer alır.

LEGO® SERIOUS PLAY® Türkiye’de nasıl uygulanıyor?

Türkiye’de yöntemi uygulayan danışmanlık şirketleri arasında Şapka Danışmanlık ve Paramita Partners öne çıkar. Bu kurumlar farklı sektörlerden firmalara özel tasarlanmış atölyeler düzenlemektedir. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlerde düzenli olarak eğitimler, fasilitatör eğitimleri ve atölye uygulamaları yapılmaktadır.

LEGO® SERIOUS PLAY® ile fasilitasyon merkezli uygulamalar nasıl planlanır?

Tipik bir LEGO® SERIOUS PLAY® atölyesi planı şu şekildedir:

  • Katılımcı sayısı: 6-12 kişi
  • Süre: 2 ila 4 saat arası
  • Setler: LEGO Starter Kit, ek tematik parçalar
  • Adımlar: Isınma, bireysel modelleme, grup paylaşımı, toplu analiz

Facilitator bu süreçte her adımın amacına uygun fasilitasyon teknikleri uygular. Katılımcıların rahatça ifade verebilmesi ve ortak anlam üretimi için ortam uygun hale getirilir.

Bakınız; BlueMark Academy ile Lego Serious Play ile Agile Atölyesi Eğitimi

LEGO® SERIOUS PLAY® ile fasilitasyon teknikleri: Katılımcıların en iyi nasıl yönlendirilir?

  • Katılımcılara roller tanımlanır (inşa eden, anlatan, gözlemleyen)
  • Her modelin ardındaki anlam sorgulanır, metaforlar analiz edilir
  • Katılımcılar modeller arasında bağlantı kurmaya teşvik edilir
  • Hikaye anlatımı esnasında aktif dinleme ve empati geliştirilir

Bu süreçte fasilitasyon teknikleri tekrar tekrar uygulanarak katılımcıların derinlemesine düşünmeleri sağlanır.